Ενδιαφέρουσες Πληροφορίες για την Αρχαία Ελληνική Κωμωδία

Η Αρχαία Κωμωδία έχει δώσει τα φώτα της στο σύγχρονο θέατρο, αφού η δομή της είναι εκείνη που ακολουθείται σε πολλές σύγχρονες παραστάσεις μέχρι και σήμερα. Από τους αρχαίους συγγραφείς έχουν διασωθεί αρκετά από τα έργα του Αριστοφάνη ολόκληρα και αλλά δέκα στον αριθμό, που δυστυχώς δε διασώθηκαν αυτούσια.

Μερικά από τα έργα του Αριστοφάνη είναι Αχαρνής, Νεφέλες, Σφήκες, Ιππείς, Ειρήνη, Όρνιθες, Λυσιστράτη, Θεσμοφοριάζουσες, Βάτραχοι, Εκκλησιάζουσες και Πλούτος.

Από τα έργα του Μενάνδρου έχουν διασωθεί δύο αρχαίες κωμωδίες. Το ένα έργο εκ των δύο έχει τον τίτλο ο Δύσκολος, ενώ αρχαία κείμενα έχουν βρεθεί από έργα 60 κωμωδών τα οποία και έχουν διασωθεί. Μερικοί δημιουργοί τους είναι ο Κρατίνος με κύρια ενασχόληση την πολιτική σάτιρα, ο Κράτης, ο Εύπολης και ο Φερεκράτης κ.α.

Η αρχαία κωμωδία χρησιμοποιούσε την Αττική διάλεκτο και εμπλουτιζόταν με στοιχεία λυρικά αλλά και με την τραγική γλώσσα. Επίσης χρησιμοποιούσε ιδιωματισμούς και διαλέκτους εάν κρινόταν απαραίτητο, δίνοντας έμφαση στο κωμικό στοιχείο. Η πλοκή της Αρχαίας κωμωδίας χωριζόταν σε δομές όπως ο πρόλογος, ο χορός, ο αγών, η παράβαση που ήταν διαλογικές σκηνές και τέλος η έξοδος.

Οι βασικοί ηθοποιοί ήταν πέντε στον αριθμό, ενώ η θεματολογία στην αρχαία τραγωδία αντλούταν από την καθημερινότητα των συμπολιτών και την επιρροή που ασκούσε η εκάστοτε πολιτική κατάσταση, όπως οι κοινωνικές αλλαγές ή τα μεγάλα κοινωνικά γεγονότα που διαδραματίζονταν την εποχή εκείνη.

Στο αρχαίο θέατρο οι ηθοποιοί ήταν άντρες και σε πολλά έργα έπαιζαν και γυναικείους ρόλους, ενώ οι μάσκες τους ήταν πάντα κατασκευασμένες με τρόπο σουρεαλιστικό, τονίζοντας έτσι την προσωπικότητα των πρωταγωνιστών σε συνάρτηση με την συνέχεια των γεγονότων που υποστήριζαν σε κάθε τους ρόλο.

Οι στολές τους είχαν συνήθως μεγαλύτερες διαστάσεις, ενώ ο χορός που είχε βασικό ρόλο στα έργα φορούσε σε ορισμένες περιπτώσεις και στολές ζώων. Ταυτόχρονα, πάντα όλοι μαζί απαντούσαν στον ηθοποιό ακόμα και ως η συνείδηση και η σκέψη του.

Τα έργα της αρχαίας κωμωδίας στηρίζονταν σε ευφυή λογοπαίγνια μεταξύ των ηθοποιών, ενώ η θεματολογία πολλές φορές ήταν η διακωμώδηση των νόμων, αφού δεν μπορούσαν να εφαρμοστούν στην καθημερινότητά τους και διαβάζονταν στο κοινό, ενώ παράλληλα σχολιάζονταν καυστικά στην σκηνή.

Ο Αριστοφάνης εστίαζε κυρίως στις ανησυχίες των πολιτών και παράλληλα παρακολουθούσε στενά καινούργια φιλοσοφικά ρεύματα που άνθιζαν την περίοδο αυτή, δίνοντας προτεραιότητα στα κακώς κείμενα και στις διαφωνίες μεταξύ τους. Η αρχαία κωμωδία εξελισσόταν και προσαρμοζόταν ανάλογα με την εποχή. Γι’ αυτό και χωρίζεται στην αρχαία κωμωδία, την μέση κωμωδία αλλά και τη νέα κωμωδία.

Η τεράστια απήχηση της αρχαίας κωμωδίας που είχε στο κοινό της εποχής και οι νέοι συγγραφείς που επιθυμούσαν να αναγνωρισθεί το ταλέντο τους στη κωμωδία και την σάτιρα, δημιούργησαν αγώνες, όπως ονομάζονταν την περίοδο εκείνη, για την καλύτερη κωμωδία. Ο διαγωνισμός αυτός πρωτοπαρουσιάστηκε στα Μεγάλα Διονύσια ως Θεατρικοί Αγώνες.

Η Σάτιρα, παράγωγο της αρχαίας κωμωδίας, έδινε την ελευθερία στους ηθοποιούς να εκφράζονται δίνοντας έμφαση στην κινησιολογία χωρίς ιδιαίτερους φραγμούς. Σίγουρα η άνθιση της αρχαίας κωμωδίας αλλά και της αρχαίας τραγωδίας αναδείχτηκε περισσότερο σε εποχές ευμάρειας για την χώρα π.χ. τον πέμπτο αιώνα. Όμως δεν επιβίωσαν κατά την παρακμή της.

Το άρθρο συντάχθηκε σε συνεργασία με http://imprumutacum.ro/.